Hollandalılara Ebru Sanatını sevdiren Türk

19 Ocak 2010 Salı 12:36

Hollandalılar su üzerine lale motifi işlenmesini beğeniyorlar

Hollandalılara Ebru Sanatını sevdiren Türk
MehmetRefiiKileci6Hollandalılar su üzerine lale motifi işlenmesini beğeniyorlar
 
Dr. Mehmet Refii Kileci “Hollanda bizim için bir merkez noktası. Buradan Amerika ve dünyanın değişik ülkelerine bu sanatı yayıyoruz. Biz Ebru’ya bir sanat köprüsü diyoruz. Bu köprü ile de medeniyetler arası çatışmaya değil de buluşmaya katkıda bulunmak istiyoruz.”
 
Geleneksel Ebru  sanatımızı yaptığı çalışmalar ile başta Hollanda olmak üzere Avrupa’nın diğer ülkelerinde tanıtan Rumi Sanat Enstitüsü Öğretim Görevlisi Dr. Mehmet Refii Kileci’nin Ebru kurslarına ilgi her geçen gün artıyor.
 
Refii Kileci Uluslararası Utrecht Turizm Fuarında düzenlemiş olduğu Ebru hat Sanatı sergisi ile uygulamalı olarak binlerce kişiye Ebru sanatını hem tanıtıyor, hem de sevdiriyor.  Dr. Mehmet Refii Kileci “Hollandalılar su üzerine lale motifi işlenmesini beğeniyorlar. Avrupa çapında katıldığımız bütün sergi ve gösterilerde Türk ebrusu herkesi hayrette bırakıyor, bazen şaşkınlıktan çığlık atıyorlar. Özellikle kullanılan malzemeleri, boyaları, ebrunun suyunu ve boyaların nasıl olup da kâğıttan akmadığını merak ediyorlar. Hollanda’da ve Avrupa’nın değişik şehirlerinde her yıl kâğıt, cilt, kaligrafi, resim gibi sanat fuarları açılıyor. Bizde bu fuarlarda Ebru sanatını tanıtmaya çalışıyoruz. Uluslararası Utrecht Turizm Fuarı önemli bir fuar. Ben bu fuara geçen yılda katılmıştım. Gayet de güzel alaka oluyor. Burada beş gün boyunca Ebru sanatını Hollandalı ve Avrupalı dostlarımıza tanıtıyoruz. Bizde elimizden geldiği kadar uygulamalı canlı bir şekilde bu sanatları icra ediyoruz. Oralarda sergi açıp canlı ebru gösterisi yapıyoruz, çok dikkat çekiyor. Hollandalılara bu sanatı daha yakından öğretmek için, iki yıl önce Rotterdam’da Rumi Sanat Enstitüsünü açtık. Geleneksel bu sanatımızı buralarda da icra ediyoruz.

MehmetRefiiKileci3
 
Hollanda bizim için bir merkez noktası

 
Hollanda ve diğer Avrupa ülkelerinde ebru sanatına ilgi artıyor. Fakat özellikle Türk tarzı ebru Avrupalılar tarafından çok fazla bilinmiyor. Avrupa’da ebru deyince çeşitli yağlıboyaların suya bırakılıp daha sonra kâğıda aktarılması şeklinde anlaşılıyor. Özellikle halk, ebru deyince bunu anlıyor ve böyle biliyor. Türk ebrusunda yapılan çiçeklerin daha sonra ebrunun üstüne resim olarak yapıldığını zannediyorlar. Yaptığımız canlı ebru gösterilerinde çiçeklerin suyun üzerinde yapıldığını görünce hayret edip çok şaşırıyorlar. Ebru sanatı usta çırak usulü veya kurslar sayesinde öğreniliyor. Türkiye’de kültür merkezlerinde veya özel atölyelerde yüzlerce genç ebru sanatını öğrenirken, Hollanda’da Rumi Sanat Enstitüsü’nde ebru kursları veriliyor. Bu kurslara hem Avrupa’da yaşayan Türkler, hem de Avrupalılar yoğun ilgi gösteriyor. Ebru çok zor olmayan, ama aynı zamanda çok kolay olmayan zevkli bir sanat, önünüzde bir okyanus var. Ebru sanatçısı küçük teknesinde cüz-i iradesi ile renkler dünyasına yelken açarak, su üstünde yüzdürdüğü boyaları derviş gibi semaya kaldırıp raks ettiriyor. 3-4 aylık yoğun kurslarla ebrunun temeli öğrenilebilir. Sonra daha ileri seviye bir kursla veya kendi kendine çalışılarak deneme-yanılma yoluyla geliştirilebilir. Şu anda Türkiye’nin önde gelen usta ebru sanatçılarından Hikmet Barutçugil kendi kendine ebruyu öğrenmiş ve ebruyu uluslararası boyutta temsil eden önemli sanatçılarımızdan olmuştur. Hollanda bizim için bir merkez noktası. Buradan Amerika ve dünyanın değişik ülkelerine bu sanatı yayıyoruz. Biz Ebru’ya sanat köprüsüdür diyoruz. Bu köprü ile de medeniyetler arası çatışmaya değil de buluşmaya katkıda bulunmak istiyoruz.

MehmetRefiiKileci2
 
Batıda ebru “Türk Kâğıdı” diye adlandırılır.
 
Ebru, kâğıt üzerine, özel yöntemlerle yapılan geleneksel bir süsleme sanatıdır. Ebru sözcüğüne köken olarak, bulut anlamına gelen Farsça “ebr” sözcüğü gösterilmektedir. Bu sözcükten türetilen ve “bulut gibi” ya da “bulutumsu” anlamına gelen “ebri” sözcüğü Türkçe’de değişerek “ebru” biçimini almıştır. Gerçekten de ebru bulut izlenimi uyandıran bir görünümdedir. Ebru sözcüğü bir başka görüşe göre “yüz suyu” anlamına gelen Farsça “âb-rûy” tamlamasından gelmektedir. Ebru sanatının ne zaman ve hangi ülkede ortaya çıktığı bilinmemekle birlikte bu sanatın doğu ülkelerine özgü bir süsleme sanatı olduğu kesindir. Bazı İran kaynaklarında ilk kez Hindistan'da ortaya çıktığı yazılıdır. Hindistan'dan İran'a, oradan da Osmanlılara geçmiştir. Yine bazı kaynaklara göre de ebru Türkistan'daki Buhara kentinde doğmuş ve İran yoluyla Osmanlılara geçmiştir. Batıda ebru “Türk Kâğıdı” diye adlandırılır.

MehmetRefiiKileci7
 
Ebruyu  yapmak çok zevkli bir iştir

 Ebrunun yapılışı oldukça zevkli ve sabır isteyen bir iştir. Önce uygun bir kâğıt seçmek gerekir. Çünkü her kâğıda ebru yapılmaz. Kâğıt, boyayı iyice emecek nitelikte ve dayanıklı olmalıdır. Eskiden hattatlar (güzel yazı ustaları) yazı yazmak için yüzeyine “ahar” denen özel karışımlı (nişasta ve yumurta akı) bir sıvı sürülen ve bu yüzden “aharlı” denilen kâğıt türünü yeğlerlerdi. Ebrucular ise bu tür kâğıtlar boyayı iyi emmediği için “aharsız” da denen ham kâğıt kullanırlardı. Ebru yapmak için genellikle dikdörtgen biçiminde, büyükçe ve yayvan bir tekne gerekir. Bu desenlerin üzerine yatırılan özel kâğıt, 5-10 saniye sonra, iki ucundan tutularak kaydırmadan ve oynatmadan, kitap sayfası açar gibi bir yana doğru kaldırılır. Kâğıt, boyalı tarafı üste gelmek üzere uygun bir yere serilerek kurutulur. Böylece ortaya binlerce ayrıntı ve renk taşıyan desenler çıkar. Eğer, bu desenlerin arasına bir yazı ya da herhangi bir çiçek motifi yerleştirilmek istenirse, başka bir yöntem uygulanır. Yazı ya da motif, bir kâğıda yazılır ya da çizilir. Keskin bir araçla kenarları kesilip kalıp çıkartılır ve ebru kâğıdına zayıf bir yapıştırıcı ile yapıştırılır. Kâğıdın, yapıştırılan desenin bulunduğu yüzeyi yukarıda anlatıldığı gibi teknenin içine yatırılır. Elde edilen ebru kuruduktan sonra, hafifçe yapıştırılmış olan bölüm sökülünce yazı ya da motiflerin yerleri boş kalır.

© SONHABER 
Anahtar Kelimeler
banner247

Yorum Gönder

@name x